• 11430.07
  • 12299.90
  • 147.90
weather Тошкент: +27.1°C
Detail image

Ўзбекистон, Тошкент – Batafsil.uz. Олмалиқ кон-металлургия комбинатида ўтказилган пресс-тур доирасида янги металлургия мажмуаси қурилиши ҳақида сўз юритилди.

Ҳозирги вақтда ОКМК 2030 йилгача ривожланиш концепциясини амалга оширмоқда, унинг инвестиция портфели 15 миллиард долларга баҳоланмоқда. Ушбу Концепция доирасида "Ёшлик I И" конини ўзлаштириш ва 3-мис бойитиш фабрикаси қурилиши олиб борилмоқда, унинг ишга туширилиши билан мис концентрат ишлаб чиқариш йилига бир миллион тоннага етади.

Энг йирик инвестиция лойиҳаларидан бири

Ўз навбатида, ушбу концентратдан мис ва бошқа қимматбаҳо металларни олиш учун комбинат янги металлургия мажмуасини лойиҳалаш ва қуришга киришган.

DSC08489.JPG

Мажмуа қурилиши бошланишидан олдин мисни эритиш ва конвертация қилишнинг энг илғор технологиялари ўрганилган. ОКМК мутахассислари томонидан танланган технология мис концентратидан мис қазиб олиш даражасини 98,4% гача оширади.

"Ушбу мажмуа қуввати йилига 300 минг тонна катод мис ва 1,8 миллион тонна сулфат кислота бўлади. Мажмуа томонидан ишлаб чиқарилган сулфат кислота ишлаб чиқариш ҳажмининг ошиши кимё ва уран саноатининг, шунингдек, бошқа янги саноат корхоналарининг ишлаб чиқариш қувватларини янада ошириш учун асос яратади", – деди ОКМК бошқаруви раиси Абдулла Хурсанов.

1R7A8776.JPG

Мис ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиши туфайли республикада мис хом-ашёсини қайта ишлаш ва юқори қўшилган қийматли мис маҳсулотларининг янги турларини ишлаб чиқариш йўлга қўйилади.

Умуман олганда, ушбу лойиҳа Ўзбекистон тарихидаги энг йирик инвестиция лойиҳаларидан биридир. Уни амалга ошириш натижасида комбинатнинг ишлаб чиқариш қувватини бир неча баравар ошириш режалаштирилган. Бу, ўз навбатида, республиканинг ялпи ички маҳсулоти ҳажмини оширишга ҳисса қўшади.

Экология ҳақида ўйландими?

Лойиҳани амалга ошириш учун комбинат халқаро талабларга жавоб берадиган янги металлургия мажмуаси учун дастлабки техник-иқтисодий асослашни ишлаб чиқишда ёрдам берган Hatch етакчи мустақил консалтинг компанияси жалб қилган.

Биринчи босқичда мисни эритиш ва конвертация қилишнинг илғор технологиялари ўрганилган. Финляндиянинг Flash Smelting-Flash Converting компанияси энг мақбул деб топилган.

Бундан ташқари, Hatch сулфат кислота ишлаб чиқаришнинг энг илғор технологияси – Lureни таклиф қилган. Комбинат мутахассислари таклифни маъқуллашган.

"Бизнинг мутахассисларимиз кўплаб мамлакатлар бориб келишди ва турли технологияларни ўрганишди. Бундан ташқари, Канаданинг Hatch компаниясини ёлладик, у ўзининг 50 йиллик халқаро тажрибасига асосланиб, lash Smelting-Flash Converting биз учун одамлар ва атроф-муҳит хавфсизлиги ва ишлаб чиқариш кўламини ҳисобга олган ҳолда энг мақбул технология деган хулосага келди", - деди ОКМК инвестициялар департаменти бошлиғининг ўринбосари Обиджон Жонсаидов.

Мутахассисларнинг прогнозларига кўра, янги металлургия мажмуасининг ишга туширилиши натижасида газ чиқиндиларини тозалаш даражаси ошади. Эски печлар аста-секин ишдан чиқарилади, бунинг ўрнига Финляндияда ишлаб чиқарилган тўлиқ герметик печлар ишлатилади, улар газларни 99% дан кўпроқ сақлаб қолади.

"Газнинг асосий ҳажми концентратнинг айнан биринчи босқичда эриши билан содир бўлади. Печлар бу газларнинг барчаси ушлаб, сулфат кислота ишлаб чиқаришга йўналтирилади. Яъни, чиқиндилар ўрнига биз қўшимча маҳсулотлар яратамиз. Бу Flash Smelting-Flash Converting технологиясини танлашда асосий омил бўлди", - деб тушунтирди Жонсаидов.

Электр энергияси қаердан олинади?

Шунингдек, пресс-тур доирасида журналистларга "Ёшлик "конини ўзлаштириш доирасида амалга оширилаётган бошқа лойиҳаларнинг ҳозирги ҳолати ҳақида маълумот берилди. Хусусан, МБФ-3 ташқи электр таъминоти ва янги карьер учун алоҳида “Тускет” трансформатор подстанцияси қурилган. Подстанцияни қувватлантириш иккита иссиқлик электр станциясидан – янги Ангрен ва Сирдарё электр станцияларидан амалга оширилади.

423434.jpg

"Тўлиқ автоматлаштирилган подстанциянинг қуввати 650 мегаваттни ташкил этади. Уни қуришда энг илғор ускуналар ишлатилган. Трансформаторлар Испанияда ушбу лойиҳа учун махсус ишлаб чиқарилган", - деди УЭС 3-участка бошлиғи Сарвар Содиқов.

Ушбу объектнинг ўзига хослиги шундаки, бундай кучланиш синфидаги энг янги ускуналарга эга бўлган 500/110 киловольтли мазкур рақамли подстанция бугунги кунда МДҲ ҳудудида мавжуд эмас.

Подстанцияда иш кечаю кундуз ташкил этилади. Сменада битта диспетчер ва иккита электрмонтёр ишлайди.

1R7A8904.JPG

"Эски меъёрларга кўра, бу ерда тўртта электрмонтёр ва камида иккита диспетчер керак бўлади, чунки ҳамма нарса қўлда бошқариларди. Энди ҳамма нарса автоматлаштирилган. Ҳеч қаерга югуришнинг ҳожати йўқ, шунчаки сичқончанинг ўнг тугмачасини босиш керак ва электр жиҳозлари ёқилади ва тўғридан – тўғри видеокузатув камераларида қурилмаларни ёқиш ва ўчиришни назорат қилиш мумкин бўлади", - деди энергетик.

Подстан1ия қурилиши 2020 йилда бошланган. Энергия иншоотида ҳам маҳаллий ускуналар, ҳам рус, немис, швед ва испан ускуналари ўрнатилган. Айни пайтда барча қурилиш ишлари якунланган, ишга тушириш ва ходимларни ўқитиш ишлари олиб борилмоқда. Подстанцсия аллақачон кучланишга тайёр ва яқин келажакда фойдаланишга топширилади.

1R7A8881.JPG

Янги корхоналар учун кадрлар қандай тайёрланади?

“Ёшлик 1” кони ва 3–МБФ   фойдаланишга топширилгандан сўнг 6 мингта янги иш ўрни яратилади. Янги ишлаб чиқариш учун ходимлар лойиҳани амалга ошириш бошланган 2017 йилдан буён тайёрланмоқда.

"Комбинат янги фабрикалар ва заводлар учун зарур бўлган штатни ҳисоблаб, мавжуд корхоналар ичида штат бирликларини очди ва янги мутахассисларни жалб қилишни бошлади. Улар амалдаги ишлаб чиқаришда тайёрланишлари учун ускуналар ва технологиялар билан қандай ишлашни ўрганишмоқда",- деди Обижон Жонсаидов.

1R7A8750.JPG

Унинг таъкидлашича, ушбу схема комбинатда яхши йўлга қўйилган ва янги металлургия мажмуаси учун кадрлар тайёрлашда ҳам амалга оширилмоқда.

Бугунги кунда Олмалиқда жойлашган бир нечта олий ўқув юртлари ОКМК корхоналари учун асосий кадрлар таъминотчиси ҳисобланади. Шундай қилиб, 2017 йилда Навоий давлат кончилик институтининг Олмалиқ кон-металлургия факултети ўрнида Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университетининг Олмалиқ филиали ташкил этилган. ОТМда металлурглар, кимёгар-технологлар, кончилар, энергетиклар ва машинасозлар тайёрланади.

2018 йилда шаҳарда Москва пўлат ва қотишмалар институти (МИСиС) филиали очилган, у ерда Ўзбекистон ишлаб чиқариш-саноат тармоғи учун муҳандислик-техник кадрлар тайёрланади. Ҳар йили ОТМни 150 дан 200 гача мутахассислар битиради.

1R7A8722.JPG

Бундан ташқари, комбинат кўплаб Россия ва хорижий ОТМлар билан ҳамкорлик қилади. Масалан, бугунги кунда корхона Германиядаги Фрайберг кончилик академиясида мутахассислар тайёрлаш бўйича келишувларга эга.

Май ойининг охирида нишонланадиган Металлурглар куни учун муҳандислик мактаби ҳам очилиши режалаштирилган. У ерда янги ишлаб чиқариш учун муҳандислик ходимлари тайёрланади. Ушбу муассасада мутахассислар ўз билимларини янада оширишлари ва ишлаб чиқариш технологиясининг янги турларини ўрганишлари мумкин бўлади.

Ҳамкорлик материали


Ўхшаш янгиликлар